BAHAGI 2: ANG LIHIM NG NAKARAAN AT ANG SIMULA NG PAGSISI
Alas-tres ng madaling araw. Tahimik ang buong military compound maliban sa marahang pag-ihip ng malamig na hangin. Hawak ko ang aking simpleng maleta, ang aking pasaporte, at ang kopya ng DNA test result na nagpapatunay na ang ipinagmamalaking anak ni Santiago ay bunga ng pagtataksil nina Clarisse at Major Damian Cruz.
Hindi ko iniwan ang dokumento sa ibabaw ng mesa. Hindi pa ito ang tamang oras. Sa halip, inilagay ko ito sa loob ng isang selyadong brown envelope at ipinadala sa pamamagitan ng courier sa opisina ng General Headquarters, na nakatakdang buksan sa mismong pangkalahatang pagpupulong sa umaga.
Tiningnan ko sa huling pagkakataon ang bahay kung saan anim na taon kong nilulon ang sarili kong dignidad. Walang luhang pumatak sa aking mga mata. Ang tanging nadarama ko ay ang bigat na sa wakas ay naalis sa aking dibdib. Sumakay ako sa itim na SUV na lihim na ipinadala ng Defense Attaché Office upang ihatid ako sa airbase.
Samantala, sa VIP lounge ng military club, hindi mapakali si Santiago Reyes.
Kahit nakuha na niya ang pirma ko sa divorce papers at nagawa na niya akong ipahiya sa harap ng kanyang mga tauhan, walang anumang bahid ng tagumpay sa kanyang dibdib. Sa halip, isang kakaibang kilabot at kawalan ang unti-unting sumasakal sa kanya. Ang imahe ko habang payapang pinupulot ang mga papel na inihagis niya sa aking mukha ay paulit-ulit na bumabalik sa kanyang alaala. Walang galit sa mga mata ko; tanging kawalan lamang ng pakiramdam—ang pinakamalupit na anyo ng pamamaalam.
“Colonel, bakit parang malalim ang iniisip mo?” malambing na tanong ni Clarisse habang nakahawak sa kanyang braso. “Umuwi na tayo. Masama sa bata ang magpuyat.”
Tiningnan ni Santiago ang kanyang palad na may bendahe kung saan bumaon ang bubog kanina. “Mauna ka na kasama ang driver, Clarisse. May kailangan lang akong tapusin sa opisina.”
“Santiago…” pagmamaktol ng babae, ngunit seryoso at malamig ang titig ng lalaki kaya napilitan itong sumunod. Si Major Damian Cruz ang nag-alok na maghatid sa kanya, isang bagay na hindi napansin ni Santiago sa sandaling iyon dahil sa labis na kaguluhan ng kanyang isip.
Pagdating sa kanyang opisina sa headquarters, naupo si Santiago sa kanyang swivel chair. Binuksan niya ang kanyang secure terminal. Naalala niya ang mensaheng lumabas bago magsimula ang salo-salo kanina: Colonel Santiago Reyes has requested access to your sealed service file. Access denied.
Bakit kailangang ma-deny ang isang Colonel na tulad niya sa pag-access sa background ng sarili niyang asawa? Sa loob ng anim na taon, ang tanging alam niya ay isang babaeng nagtatrabaho sa isang maruming club sa border town si Elena Valencia bago niya ito kinuha at pinakasalan upang bayaran ang sinasabi nitong pag-aalaga sa kanya nang siya ay ma-coma sa isang palpak na misyon.
Muli niyang sinubukang i-type ang service number ni Elena.
BEEP.
CLASSIFICATION LEVEL: TOP SECRET / SPECIAL RECONNAISSANCE UNIT. ACCESS GRANTED VIA SPECIAL CLEARANCE OVERRIDE.
Nanlamig ang mga kamay ni Santiago. Biglang nag-update ang pambansang database pagsapit ng alas-kuwatro ng madaling araw. Ang dating selyadong file dahil sa anim na taong statutory protection ng border operation ay tuluyan nang na-declassify ng sandatahang lakas.
Nang bumukas ang unang dokumento, bumungad sa screen ang isang opisyal na litrato.
Hindi iyon litrato ng isang hamak na waitress sa club.
Iyon ay litrato ni Elena Valencia na nakasuot ng buong uniporme ng Special Intelligence Operative, may ranggong Captain, at may suot na Medal of Valor sa kanyang dibdib.
Nanginginig ang mga daliri ni Santiago habang binabasa ang summary ng misyon anim na taon na ang nakalipas:
“Project Ghost Horizon: Target site – Northern Border Strip. Si Captain Elena Valencia ay naatasang magpanggap bilang tauhan sa border club upang kalapin ang intelligence data laban sa international cartel. Noong Hulyo 14, nang tambangan ang batalyon ni noon ay Captain Santiago Reyes at masunog ang command bunker, si Captain Valencia ang solong pumasok sa nasusunog na gusali. Binuhat niya si Reyes palabas habang nakikipagpalitan ng putok. Sa operasyong iyon, tinamaan ng bala sa ibabang bahagi ng tiyan si Valencia, dahilan upang tuluyang mawalan ng kakayahang magkaanak. Upang maprotektahan ang pambansang seguridad at ang buhay ni Reyes mula sa retaliation ng cartel, pumayag si Captain Valencia na magbitiw sa aktibong serbisyo, manatiling unranked civilian cover, at personal na alagaan si Reyes habang nagpapagaling sa amnesia.”
Nabitawan ni Santiago ang mouse.
Tila gumuho ang buong mundo sa kanyang paanan.
Ang babaeng tinawag niyang “babaeng walang dangal,” ang babaeng hinamak niya sa harap ng lahat dahil sa kawalan umano nito ng marangal na nakaraan, ang babaeng pinaratangan niyang baog at pinilit niyang lumuhod upang magsilbi ng tsaa sa ibang babae… ay ang mismong opisyal na nagligtas ng buhay niya sa impiyerno kapalit ng sarili nitong kinabukasan at kaligayahan.
“Elena…” bulong ni Santiago, habang ang lalamunan niya ay nanunuyo at ang kanyang dibdib ay pinipiga ng matinding sakit. “Diyos ko, anong ginawa ko?”
Biglang bumukas ang pinto ng kanyang opisina. Hinihingal na pumasok ang kanyang adjutant, may dalang emergency transmission.
“Colonel Reyes! May opisyal na utos mula sa International Peacekeeping Contingent sa Geneva. Si Captain Elena Valencia… siya ang hinirang na bagong Senior Military Attaché at Head of Operations for Southeast Asia. At Colonel… paalis na ang kanyang flight mula sa Special Airbase Terminal ngayon din!”
Hindi na nag-aksaya ng sandali si Santiago. Mabilis siyang tumakbo palabas ng gusali, binalewala ang mga sumasaludong sundalo, at mabilis na pinaandar ang kanyang military vehicle patungo sa paliparan.
BAHAGI 3: ANG WAKAS NG KASINUNGALINGAN AT ANG HULING SALUDO
Pagsapit ng alas-singko y medya ng umaga, binabaybay ng sasakyan ni Santiago ang highway patungo sa restricted airbase. Puno ng takot at desperasyon ang kanyang puso. Paulit-ulit na tumutunog ang kanyang telepono ngunit hindi niya ito pinapansin. Nang sa wakas ay sagutin niya ito gamit ang hands-free, boses ng Base Provost Marshal ang narinig niya.
“Colonel Reyes, kailangan mong magtungo agad sa General Headquarters! May pumutok na iskandalo tungkol sa DNA test na ipinadala sa opisina ng General. Ang sanggol na dinadala ni Clarisse Mendoza ay hindi sa iyo—kumpirmadong kay Major Damian Cruz ito! May mga natagpuan ding ebidensya ng sabwatan at panunuhol upang sirain ang pamilya mo at manipulahin ang promotions board!”
Napapreno nang malakas si Santiago sa gilid ng kalsada.
Napasuntok siya sa manibela hanggang sa muling magdugo ang kanyang sugatang kamay. Ang lahat ng kasinungalingan, ang pagpapanggap ni Clarisse na mahina at inosente, at ang panunuya ng kanyang mga pinagkakatiwalaang kaibigan—lahat ng iyon ay naglaro sa kanyang isip. Ipinagpalit niya ang babaeng nagbuwis ng sariling buhay para sa kanya para lamang sa isang pekeng sanggol at isang maruming patibong.
“Wala akong pakialam sa kanila!” sigaw ni Santiago sa telepono, umaagos na ang luha sa kanyang mga mata. “Ipakulong ninyo sila! Gawin ninyo ang gusto ninyo! Si Elena… kailangan kong maabutan si Elena!”
Pinaharurot niyang muli ang sasakyan hanggang sa marating niya ang gate ng military airbase. Hindi na niya hinintay ang pagbubukas ng barrier; ibinangga niya ang unahan ng sasakyan at mabilis na bumaba, tumatakbo nang buong lakas papasok sa tarmac.
“Elena! Elena!” sigaw niya, walang pakialam kung marinig man siya ng buong sandatahan. Nawala na ang arogante at makapangyarihang Colonel Reyes. Ang natira na lamang ay isang lalaking durog, lumuluha, at nagmamakaawa.
Sa di-kalayuan, nakatayo ang isang military transport aircraft na may tatak ng United Nations.
Nasa paanan ng hagdan ng eroplano ang isang grupo ng mga matataas na heneral at foreign dignitaries. Sa gitna nila ay nakatayo ako.
Hindi na ako ang babaeng nakayuko, hubad sa karangalan, at humihingi ng tawad sa mga bagay na hindi ko kasalanan. Nakasuot ako ng malinis na puting uniporme ng military attaché, tuwid ang tayo, at may gintong mga insignias sa balikat.
“Elena!”
Nakaharang ang mga armed security personnel habang papalapit si Santiago. Nang makita siya ng mga guwardiya, agad nilang ikinasa ang kanilang mga armas, ngunit itinaas ko ang aking kamay upang pigilan sila.
Lumapit si Santiago, halos madapa sa semento. Nang makalapit siya sa akin nang ilang hakbang, bumagsak ang kanyang mga tuhod sa malamig na sahig ng tarmac.
Lumuhod ang mapagmataas na Colonel Santiago Reyes sa aking harapan.
“Elena… patawarin mo ako,” basag na basag ang kanyang boses, umaagos ang luha sa kanyang pisngi habang pilit inaabot ang dulo ng aking sapatos. “Nalaman ko na ang lahat… ang border operation, ang sunog, ang sakripisyo mo… Diyos ko, Elena, ako dapat ang lumuhod. Ako dapat ang humingi ng tawad habambuhay. Huwag kang umalis… pakiusap, bigyan mo ako ng pagkakataong itama ang lahat.”
Malamig ko siyang tiningnan. Walang galit, walang poot, at lalong walang awa sa aking puso.
“Colonel Reyes,” pormal kong panimula, ang aking boses ay malinaw at matatag. “Anim na taon kitang binigyan ng pagkakataon. Bawat araw sa nakalipas na anim na taon, umaasa akong makikita mo ang totoo sa kabila ng tsismis at paninira ng iba. Ngunit pinili mong paniwalaan ang sarili mong kayabangan. Pinili mong tapakan ang aking dangal upang iangat ang sarili mo.”
“Nagkamali ako! Nilinlang ako nina Clarisse at Damian! Hindi akin ang bata, Elena! Ikaw lang… ikaw lang ang asawa ko!” sigaw niya habang umiiyak, pilit humahawak sa aking binti.
Dahan-dahan kong inilayo ang aking paa.
“Ang kasal natin ay natapos kagabi sa sandaling inihagis mo ang divorce papers sa mukha ko,” tugon ko. “Hiningi mo ang aking pagluhod kapalit ng aking kalayaan. Ibinigay ko iyon sa iyo. Quits na tayo, hindi ba? Tulad ng sinabi mo.”
“Hindi… pakiusap, Elena…”
“Tumayo ka, Colonel,” matigas kong utos. “Ang unipormeng suot mo ay simbolo ng bayan. Huwag mo itong dungisan sa pamamagitan ng pagmamakaawa sa taong matagal mo nang pinatay sa iyong alaala.”
Tinalikuran ko siya at dahan-dahang umakyat sa hagdan ng eroplano.
“Elena! Huwag mo akong iwan! ELENA!”
Ang kanyang mga sigaw ay unti-unting nilamon ng dumadagundong na tunog ng jet engine. Sa pintuan ng eroplano, bago ito tuluyang sumara, huminto ako saglit. Tumingin ako pababa.
Nakatayo ang mga opisyal sa tarmac at sabay-sabay na nagbigay ng pormal na pagsaludo sa akin bilang kanilang kinatawan sa international command. Si Santiago naman ay nanatiling nakaluhod sa semento, nakayuko ang ulo habang umiiyak sa gitna ng hangin at alikabok, hawak ang mga piraso ng basag niyang pagkatao.
Pumasok ako sa loob at sumara ang pinto.
Habang umaangat ang eroplano patungo sa kalangitan ng Geneva, sumilip ako sa bintana at pinanood ang unti-unting pagliit ng lupa sa ibaba. Sa wakas, malaya na ako. Naiwan ko na sa likod ang dilim ng kahapon, at sa unang pagkakataon sa loob ng anim na taon, sumikat ang araw sa aking bagong umaga.